Broedplaats Hazewind, Leiden

EEN MAKERSPLAATS MET BETAALBARE ATELIERS VOOR KUNSTENAARS EN CREATIEVE MAKERS - VOOR INSPIRATIE, SAMENWERKING EN ONTMOETINGEN IN DE STAD - WAAR DE DEUR OPENGAAT VOOR DE STAD!

Broedplaats Hazewind voorziet in de dringende behoefte aan atelierruimte in Leiden. Gemeente Leiden heeft een lange geschiedenis als het gaat om tekortschietend atelier- en broedplaatsbeleid. Kunstenaars en makers worden hierdoor gedwongen tijdelijke leegstand te accepteren, ondanks de zeer slechte condities en structurele onzekerheid. Dit belemmert ze in hun werk, hun inkomen, hun creativiteit en in het laten horen van hun stem.

In de panden aan de Oude Vest - Hazewindsteeg - Caeciliastraat, naast de Leidse Schouwburg, waar al decennialang kunst wordt gemaakt (1968-2019, Volksuniversiteit, later BplusC), vestigen zich in 2020 kunstenaars en andere creatieve makers in verschillende ateliers. Het zijn hardwerkende zzp-ers die hier in het Cultuurkwartier met kunst en creativiteit hun brood verdienen. Ze maken zeer gevarieerde kunst voor de stad, ze zijn kunstdocent of maken cultureel programma, exposities, organiseren festivals... Ze maken gebruik van elkaars expertise en werken voor, en samen met, heel veel partijen in Leiden.

Juni 2024 – Plan De Hazewind
De Broedplaats groeit en ontwikkelt meer samenwerking onderling en met nog meer partijen in de stad, zoals de universiteit en Museum De Lakenhal. We vinden ook steeds meer aansluiting bij de buurt Maredorp / De Camp, ook het Cultuurkwartier genoemd.

De makers zien in Leiden een groot tekort aan ateliers ontstaan door de plannen van de gemeente om in het pand de muziekschool en muziekpodia onder te brengen. Dit gaat ten koste van veel ateliers. De gemeente biedt al jaren alleen tijdelijke ruimte aan kunstenaars en zet niet in op duurzame ruimte voor cultuur en kunst. Ook andere plekken voor cultuur in de stad sluiten. De makers schrijven een plan om dit aan te kaarten en Broedplaats Hazewind onder de aandacht te brengen. De wethouder cultuur en beleidsmedewerkers zijn druk met hun muziekplan, tonen geen interesse voor het plan van de makers en gaan niet in op de uitnodiging om aan tafel te gaan.

Lees hier het plan uit 2024:
Plan De Hazewind

April 2025 – Kunstenaars en makers verdwijnen uit de stad
Er werken meer dan 30 makers in het pand en er zijn vele makers in de stad die nog een plek zoeken. Ateliers die tijdelijk aan de Gooimeerlaan waren verdwijnen alweer na slechts 16 maanden. Ateliers in de Makerscentrale aan de Langegracht zullen in oktober dit jaar ook verdwijnen. En Broedplaats Hazewind dreigt te verdwijnen voor de muziekschool. De makers zijn voorstander van goede muziekeducatie op een goede plek, maar bij elkaar leveren de huidige plannen voor verhuizing van de muziekschool een direct atelierverlies op.

De makers trekken aan de bel en schrijven een update van hun plan, met daarin ook cijfers over de nijpende tekorten die nu ontstaan. Dit plan wordt ook aan de wethouder en beleidsmedewerkers gestuurd. Zij schuiven het wederom terzijde en gaan niet in op de uitnodiging om in gesprek te gaan. De projectmanager van het muziekschoolplan weigert ook in te gaan op ons verzoek om ons plan voor het pand met betrokkenen en omwonenden te delen. Er is geen open blik bij de gemeente om een plan uit de samenleving serieus te nemen. Dit vinden wij heel zorgelijk.

Lees meer over de ontwikkelingen en cijfers in dit dokument:
Atelierverlies + Broedplaats De Hazewind

15 mei 2025 – Vurig pleidooi in de gemeenteraad
Bij de commissie Werk en Middelen, waar cultuur op de agenda staat, spreekt Jos Agasi in namens makers in het pand en vele andere makers in de stad die geen plek kunnen vinden. Zijn vurig pleidooi met uiting van de grote zorgen is hier te lezen:
Inspreektekst commissie Werk en Middelen

19 juni 2025 – Atelier- en vastgoedbeleid – De gemeente ziet het probleem, maar lost het niet op
Naar aanleiding van de commissievergadering hebben we een brief opgesteld om commissie- en raadsleden er op te wijzen dat de gemeente niet handelt om het probleem op te lossen dat ze zelf gecreëerd heeft én waarvoor ze de oplossing zelf in handen heeft: Broedplaats De Hazewind. Makers die straks weg moeten uit de Makerscentrale zouden naar Broedplaats Hazewind kunnen verhuizen, daar is nog ruimte voor (om onduidelijke redenen zijn niet alle ruimtes vrijgegeven voor gebruik). Als de gemeente het probleem niet oplost, sluiten ze zeker 45 ateliers en staat een veelvoud aan makers op straat.

De gemeente is bovendien van plan de huidige muziekpanden te verkopen, zonder zekerheid dat deze hun cultuurbestemming behouden. Dit gaat direct ten koste van maatschappelijke vierkante meters voor de inwoners van Leiden. De huidige muziekpanden aan Middelstegracht en Rapenburg kunnen worden behouden door ze te renoveren, wat kan voor hetzelfde geld (ruim 15 miljoen) als de plannen voor vestiging in Broedplaats Hazewind.

Lees de brief:
Atelier- en vastgoedbeleid

juni 2025 – Sloop / Monumentenstatus
Voor de muziekschoolplannen wil de gemeente het pand aan de Oude Vest hoek Hazewindsteeg slopen voor nieuwbouw. Dit, terwijl de gemeente al in 2023 onderzoek heeft laten doen en nu ook zelf adviseert het tot monument te verklaren. Het onderzoek en het advies lees je hieronder. Historische Vereniging Oud Leiden (HVOL) schreef ook een artikel over het bijzondere pand in de wijk.

Bouwhistorisch Onderzoek Hazenwindsteeg
Brief Adviescommissie Cultuurhistorie Leiden aan college
HVOL: Monumentenstatus Hazewindsteeg

1 juli 2025 – Uitnodiging aan de buurt
Omdat het besluit voor de muziekplannen op korte termijn valt, hebben we onze plannen ook huis aan huis met meer buurtgenoten gedeeld. We krijgen veel reacties met steun. Buurtbewoners zoeken de verbinding met ons om met elkaar iets moois voor buurt en stad te realiseren.

3 juli 2025 – Wederom pleidooi in de gemeenteraad
Wederom noodzakelijke inspraak Bij de commissie Werk en Middelen. Wilke Geurds en Jos Agasi brengen hun pleidooi namens makers in het pand en vele andere makers in de stad die geen plek kunnen vinden.

Behoud creatieve broedplaats Hazewindsteeg - Wilke Geurds
Alles voor de stad - Jos Agasi

5 juli 2025 – Leidsch Dagblad – Zoeken naar creatieve route
Het Leidsch Dagblad schrijft over de commissievergadering van 3 juli, waarin onder andere een plan uit de raad om creatieve bedrijvigheid toe te voegen aan een nieuw fonds voor betaalbare werk- en ambachtsruimte. In de vergadering gaat het ook over de actuele broedplaatskwestie. Wethouder Van Delft noemt onze strijd voor meer ateliers in Leiden 'een redenering op zijn kop'. Makers moeten maar blij zijn dat ze in tijdelijke leegstand mogen zitten.

De auteur van het artikel noemt het een kip-eidiscussie. Creatief gevonden: het gaat om broedplaatsen. De tijdelijkheid, in leegstand zitten zonder rechten, is geen keuze van makers, maar het gevolg van staand beleid van de gemeente, die nalaat om duurzame plaatsen voor ateliers te realiseren.

In de cultuurvisie van dit college wordt gevraagd om initiatieven van makers voor precies dit soort ideeën, zodat de gemeente kan helpen. Die ideeën leggen we neer, we schrijven zelfs heel haalbare plannen, maar krijgen nu in plaats van hulp een dichte deur.

Een vanuit de sector eerder dit jaar aan de gemeente voorgelegd broedplaatsconvenant, waarin afspraken over broedplaatsbeleid, wordt door de wethouder niet omarmd.

In de vergadering probeert de wethouder het komen tot makers-/atelierbeleid, waarom wordt gevraagd, weer vooruit te schuiven naar een latere vastgoeddiscussie. Zo gaat dit nu al jaren. Daar is gelukkig ook niet iedereen het mee eens.

Leidsch Dagblad - Zoeken naar creatieve route

6 juli 2025 – Interviews met Sleutelstad
Sleutelstad komt langs om in gesprek te gaan over de ontwikkelingen in Leiden en de plannen van makers. Jos en Wilke leggen uit waarom broedplaatsen in de stad zo belangrijk zijn. Ook komt aan de orde dat het niet uit te leggen is dat de gemeente wel inzet op muziekeducatie, maar niet óók – voor hetzelfde geld nota bene – op een oplossing voor het ateliertekort, terwijl ze de oplossing daarvoor zelf in handen heeft, waar wij de samenwerking al voor hebben aangeboden.

Broedplaats Hazewind, Leiden